HISTORIA BYŁEJ REZYDENCJI RADZIWIŁŁÓW W BIAŁEJ

wieza z brama wjazdowa

Muzeum Południowego Podlasia w Białej Podlaskiej znajduje się w obiektach byłej, magnackiej, rezydencji Radziwiłłów nieświeskich. Rezydencja ta była jedną z najwybitniejszych realizacji architektonicznych XVII wieku na terenie Wielkiego Księstwa Litewskiego i wzorowana była w dużej mierze na zespole zamkowym w Nieświeżu.

Głównym obiektem bialskiego zespołu był pałac (1622-1630), wielokrotnie naśladowany przy budowie innych rezydencji. Całość założenia powstawała przez ponad sto lat (1622- 1736) i składała się z pałacu (rozebranego jako ruina w 1883 roku), kaplicy z 1628 roku, trzech oficyn ujmujących jeden z największych dziedzińców pałacowych Rzeczypospolitej Obojga Narodów, wieży, bramy wjazdowej oraz otaczających cały zespół ziemnych obwarowań obronnych systemu staroholenderskiego stanowiących jedną z wybitnych realizacji architektonicznych XVII w., powstałych na terenie Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Brama barokowa, wzniesiona w latach 1699-1702, prawdopodobnie przez architekta Józefata Jeziornickiego, wzorowana na łuku tryumfalnym Konstantyna Wielkiego w Rzymie, była wizytówką całego zespołu pałacowego w Białej. Brama ma bogaty, piękny wystrój rzeźbiarski gloryfikujacy ród Radziwiłłów.

Szyja barokowa (1699-1701), odbudowana w latach 20-tych XX wieku łączy bramę z wieżą. Parterowa, murowana z cegły, otynkowana, przesklepiona kolebką, nakryta dachem dwuspadowym. W przeszłości pełniła funkcję łącznika komunikacyjnego pomiędzy bramą i wieżą, przejazd przez ciemny tunel szyi i widok umieszczonego u jej wylotu budynku pałacu wzbudzał respekt przed potęgą rodu Radziwiłłów.

Wieża barokowa wzniesiona przez Józefata Jeziornickiego w latach 1699-1701, rzutowana na planie kwadratu, ujęta od dołu piętrową zabudową, murowana z cegły, otynkowana, pięciokondygnacyjna, zwieńczona barokowym hełmem na gloriecie, w której niegdyś znajdował się punkt obserwacyjny. Na wieży od strony pałacu umieszczony był zegar. W przeszłości wieża pełniła rolę strażnicy i więzienia.

Kaplica ufundowana w 1629 roku przez Teklę z Wołłowiczów, pierwszą żonę Ludwika Aleksandra Radziwiłła. Ten niewielki obiekt, rzutowany na planie prostokąta, murowany z cegły, tynkowany, nakryty dachem dwuspadowym z trójkątnymi szczytami, w których znajduje się triada płytkich wnęk zamkniętych łukiem półkolistym. Naroża i partie międzyokienne ścian wzmacniają zapóźnione późnogotyckie szkarpy. Kaplica związana jest z postacią biskupa unickiego Jozafata Kuncewicza, którego ciało spoczywało w niej od 1705 do 1765 roku.

W latach 2018 – 2019 w kaplicy prowadzone były prace remontowe, w trakcie których odkryto miejsce przechowywania trumny ze szczątkami świętego. Miejsce to zostało wyeksponowane poprzez umieszczenie w tym miejscu marmurowej płyty z taką informacją.

Kaplica

Wieżyczka wschodnia XVII – wieczna, wolnostojąca, była połączona z pałacem arkadową galerią. Zdobią ją zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz bogate dekoracje sgraffitowe. Te wewnętrzne umieszczone pod kopułą wieżyczki wykonane w formie czterech medalionów otoczonych motywami roślinnymi przedstawiają orły radziwiłłowskie z książęcymi mitrami na głowach i umieszczonymi na piersiach niewielkimi kartuszami z herbem radziwiłłowskim „Trąby”.

Oficyny barokowe, w przeszłości funkcjonujące na potrzeby rodu Radziwiłłów. W okresie dwudziestolecia międzywojennego nadbudowane o półpiętra. Obecnie służące miejskim instytucjom.

Na terenie założenia w trakcie prac rewitalizacyjnych prowadzonych w latach 2012 – 2013 odsłonięte zostały ciekawe obiekty archeologiczno – historyczne, a po 2018 r. na terenie założenia dokonano budowy bramy koszarskiej, remontu kaplicy, odnowiono wały forteczne i fosy oraz przebudowano układ komunikacyjny, w południowych fortyfikacjach założenia odkryte zostały fundamenty dawnej kuchni, która była oddzielnym budynkiem i fragmenty towarzyszącego jej budynku gospodarczego, wykonana została rekonstrukcja.

wiezyczka

About Us

We must explain to you how all seds this mistakens idea off denouncing pleasures and praising pain was born and I will give you a completed accounts off the system and

Get Consultation

Contact Us