Muzeum Południowego Podlasia

Serdecznie zapraszamy na uroczystą prezentację obrazu Alfreda Wierusza-Kowalskiego „Powrót Kwestarza”, która odbędzie się 14 grudnia 2015, o godz. 14:00w Muzeum Południowego Podlasia w Białej Podlaskiej.

Alfred Wierusz-Kowalski, "Powrót kwestarza", 1873 r.Alfred Wierusz-Kowalski, „Powrót kwestarza”, 1873 r.

 

„Powrót kwestarza” (inne tytuły: „Kwestarz”, „Powrót do klasztoru oo. Bernardynów wozów z kwestą”) namalował Alfred Wierusz-Kowalski podczas pobytu w Monachium i zaprezentował na Powszechnej Wystawie Światowej w Wiedniu, która trwała od 1 maja do 31 października 1873. Płótno młodego, początkującego artysty zostało zauważone pośród tysięcy innych obrazów, zyskując pochlebną ocenę, co do kompozycji i warsztatu malarskiego. W obrazie widać zapowiedź tematyki i stylu późniejszych prac: rodzimy pejzaż ze sceną rodzajową złożoną z zaprzęgów konnych przemierzających wiejską drogę, przebiegającą ukośnie przez pole płótna. Charakterystyczna i dla późniejszych dzieł jest ironia zawarta w zobrazowanej historii.
Obraz przedstawia epizod inspirowany opowieścią Ignacego Chodźko „Pamiętniki kwestarza” (1844). O zmierzchu kwestarze bernardyńscy wracają do klasztoru, na wozach mają datki w postaci żywego inwentarza: cielę i gęsi, z których jedna uciekła i spłoszona biegnie przed siebie. Siedzący na wozie mnich z czerwonym nosem poderwał się zaniepokojony, aby zatrzymać wóz. Przerażony wzrok i uniesioną dłoń kieruje za uciekającym ptakiem. Młody woźnica w krakowskiej czapce zatrzymuje konie. W jego rysach badacze zauważyli autoportret Wierusza. Za nimi podąża kolejny wóz. W oddali widać zarys wiejskiej chałupy, okryty mgłą wieczornej szarugi. Wokół równinne połacie pokryte trawą i polnymi kwiatami.
Obraz „Powrót kwestarza” do niedawna uchodził za zaginiony. Po wystawie wiedeńskiej został zakupiony do galerii londyńskiej, następnie pojawił się na terenie Bawarii i tam został kupiony do zbiorów prywatnych w Polsce. Po 140 latach od debiutu został zaprezentowany w Muzeum Okręgowym w Suwałkach. W 2015 roku zakupiony został do zbiorów Muzeum Południowego Podlasia w Białej Podlaskiej z dofinansowania ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kolekcje muzealne”.
Alfred Wierusz-Kowalski urodził się 11 października 1849 roku w Suwałkach. Jego ojciec, Teofil Kowalski herbu Wieruszowa, był notariuszem, matka Teofilia z Siewierskich, córką zarządcy majątku. Kowalscy mieli dom mieszkalny w Suwałkach i niewielki majątek Dębszczyzna koło Filipowa. W 1865 roku przeprowadzili się do Kalisza. Alfred kontynuował naukę w Męskim Gimnazjum Klasycznym, w którym rysunku uczył go Stanisław Barcikowski. W 1868 wstąpił do warszawskiej Klasy Rysunkowej, tu studiował pod kierunkiem  Wojciecha Gersona. W 1869 artysta wyjechał do Drezna, gdzie rozpoczął studia na Akademii Sztuk Pięknych. Namalował wówczas, m.in. portret pisarza Józefa Ignacego Kraszewskiego. W 1872 roku udał się do Pragi, a w 1873 wyjechał do Monachium. W stolicy Bawarii Alfred Wierusz-Kowalski zapisał się do Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych. Kształcił się kilka miesięcy w klasie malarza historycznego Alexandra Wagnera. Przez krótki czas uczęszczał do prywatnej pracowni Józefa Brandta.
Obecność Kowalskiego w Monachium była zauważalna od początku, a zbiegiem czasu jego twórczość spotkała się z dużym uznaniem i popularnością. W 1890 roku monachijska Akademia Sztuk Pięknych nadała artyście tytuł honorowego profesora. W 1894 Bawarskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych przyznało mu medal św. Michała IV klasy. Alfred Wierusz-Kowalski zdobył wysoką pozycję artystyczną w Polsce, Niemczech i w Europie.
W 1878 roku ożenił się z Jadwigą Szymanowską, córką literata, tłumacza i redaktora „Kuriera Warszawskiego” Wacława Szymanowskiego. W 1896 zakupił majątek ziemski Mikorzyn koło Konina. Zmarł 15 lutego 1915 roku w Monachium. Po śmierci malarza jego rodzina powróciła na stałe do Polski. Prochy artysty zostały sprowadzone w 1936 roku do Warszawy i złożone na cmentarzu Powązkowskim.

 

Opracowano na podstawie: Eliza Ptaszyńska, Międzynarodowy debiut Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Suwałki 2014
Oprac.: V. Jarząbkowska

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

 

 

Prezentacji obrazu Alfreda Wierusza-Kowalskiego, "Powrót kwestarza", 1873 r. (fot. A.Trochimiuk).Prezentacji obrazu Alfreda Wierusza-Kowalskiego, "Powrót kwestarza", 1873 r. (fot. A.Trochimiuk).Prezentacji obrazu Alfreda Wierusza-Kowalskiego, "Powrót kwestarza", 1873 r. (fot. A.Trochimiuk).

 

Prezentacji obrazu Alfreda Wierusza-Kowalskiego, "Powrót kwestarza", 1873 r. (fot. A.Trochimiuk).Prezentacji obrazu Alfreda Wierusza-Kowalskiego, "Powrót kwestarza", 1873 r. (fot. A.Trochimiuk).Prezentacji obrazu Alfreda Wierusza-Kowalskiego, "Powrót kwestarza", 1873 r. (fot. A.Trochimiuk).